Tentoonstelling: Etsen van Jo Proost, vriend van Andreas Schotel

op maandag, 25 november 2013. Posted in Kunst & Cultuur

Andreas Schotel Museum Esbeek

Tentoonstelling: Etsen van Jo Proost, vriend van Andreas Schotel
Na de succesvolle tentoonstelling Rotterdam in Esbeek met Rotterdamse etsen van Andreas Schotel wordt nu de focus gericht op de etsen in de collectie Esbeek van Jo Proost, de vriend van Andreas Schotel. Van de ruim 60 etsen die Proost vervaardigd heeft, worden 22 werken geëxposeerd aangevuld met het door Schotel geëtste portret van Proost. Proost heeft met vlagen etsen gemaakt, omdat hij politiek ook steeds actief is. Zo zijn er perioden te onderscheiden in Brabant, Culemborg, Essen in het Roergebied, Rotterdam en België.
Domineeszoon Johannes Proost (Geervliet 1882) moet artistieke capaciteiten gehad hebben, want na de Rijks H.B.S. in Zaandam gaat hij in 1904 studeren aan de Rotterdamse Academie bij Frederik Nachweh en Alexander Maasdijk. Direct na zijn huwelijk met Charlotte Sjouerman (1874-1943) te Amsterdam in 1905 vestigen ze zich in het Brabantse Bladel conform de toenmalige mode onder kunstenaars om "diep in het boerenland" te zitten. Al na 4 maanden vertrekken ze in maart 1906 naar Nederwetten, waar zijn eerste etsen tot stand komen. Vervolgens kiezen ze in maart 1911 Culemborg als domicilie en in 1913 studeert Jo Proost een jaar aan de Antwerpse academie. Binnen de Sociaal-Democratische Partij (SDP) van David Wijnkoop, Jan Ceton en Willem van Ravesteyn met het blad De Tribune is Proost actief, wat wel eens de reden zou kunnen zijn dat het kinderloze huwelijk in 1914 wordt ontbonden. Vanaf 1918 gaat deze partij als Communistische Partij Holland verder. In 1914-1915 verblijft hij in het Roergebeid te Essen. In dienst en in opdracht van de partij voert hij onder het pseudoniem Jansen koeriersdiensten uit. Vervolgens woont hij op kasteel De Binckhorst tussen Den Haag en Voorburg. Met de delegatie gaat hij mee naar de Derde Communistische Internationale (Komintern) te Moskou en verblijft daar van 1920 tot 1922 als Nederlands partij-afgevaardigde in hotel Lux. In april 1923 laat hij zich in Rotterdam inschrijven, waar hij op talloze adressen zal wonen en een relatie met de Joodse Bertha Monasch heeft. Hij gaat weer etsen, exposeert bij Kunsthandel Van Hasselt in 1926 en raakt met de Rotterdamse graficus Andreas Schotel bevriend, die zijn etsen zal afdrukken. Met de zeventiende-eeuwse etsen van Hercules Seghers als voorbeeld ontwikkelen ze de schone druktechniek. Bij een demonstratietentoonstelling in Ons Huis te Rotterdam – daar is diens broer dr Karel Frederik Proost directeur – treden ze met hun werkwijze in de publiciteit. In de omgeving van Rotterdam en later in de regio Duffel-Lier vindt hij inspiratie voor nieuwe etsen. Daarnaast blijft communist Proost politiek actief eerst en zou betrokken zijn bij de reactionaire communistische groepering Wollweber Groep, zodat hij op de lijst van staatsgevaarlijke personen voorkomt. Kort voor de Duitse inval wordt Proost preventief opgepakt en komt uiteindelijk in het Duitse concentratiekamp Oraniënburg terecht, alwaar hij in 1942 aan een longontsteking overlijdt. Zijn bezittingen inclusief tekeningen, etsen en etsplaten gaan bij het mei-bombardement op Rotterdam in 1940 verloren. In 1947 komt in Museum Boymans een herdenkingstentoonstelling met publicatie tot stand. Bij deze gelegenheid schenkt zijn vriend Andreas Schotel het 'volledig' etswerk van Proost aan het museum. Daarna worden zijn etsen nog enkele keren in relatie met die van Andreas Schotel en Magdaleen Rademaker geëxposeerd (Hilvarenbeek 1967, Bladel 1976 en Hilvarenbeek 1978). Het kunstenaarschap van communist Jo Proost lijkt tevens als dekmantel gefungeerd te hebben voor zijn politieke en spionage-activiteiten. Een intrigerende kunstenaar met een ongewone levensloop die nog tal van onbeantwoorde vragen kent.
Op zondag 1 december a.s. om 16.00 uur wordt de tentoonstelling over Proost ingeleid en geopend door kunst- en cultuurhistoricus Peter Thoben, oud-directeur-conservator van Museum Kempenland Eindhoven. Tot medio februari 2014 kan de expositie dagelijks bezocht worden van 11.00 tot 16.00 uur.
Andreas Schotel Museum
in Café Schuttershof
Dorpsstraat 2
5085 EG Esbeek
openingstijden: 11.00 tot 16.00 uur
toegang gratis
voor nadere informatie: 013-5169554 of info@andreasschotel.nl